Thursday, February 12, 2026

Hummingbirds Chim Ruồi

 

Chúng chào đời trong tình trạng mù lòa, không lông, và kích thước không lớn hơn một viên kẹo dẻo. Nhưng chỉ trong vài tuần ngắn ngủi, chim ruồi con đã lớn phổng phao để trở thành một trong những loài chim quyến rũ và được yêu thích nhất của thiên nhiên. Dưới đây là 7 câu hỏi thường gặp nhất về chim ruồi con:

1. Mùa giao phối của chim ruồi là khi nào?
Thời điểm chính xác chim ruồi sinh sản thay đổi tùy theo khí hậu nơi chúng cư ngụ.
Đối với loài chim ruồi cổ đỏ (ruby-throated hummingbird), chim trống sẽ trở về từ vùng di cư mùa đông ở Mexico và Trung Mỹ vào giữa tháng Ba. Khoảng hai tuần sau, chim mái sẽ đến. Chim trống tận dụng thời gian chờ đợi này để xác lập và bảo vệ lãnh thổ phù hợp cho việc xây tổ.
Khi chim mái đến, mùa sinh sản bắt đầu và có thể kéo dài đến tháng Bảy. Chim ruồi không có tập tính một vợ một chồng, vì vậy chim trống sẽ giao phối với nhiều chim mái trong mỗi mùa.
2. Một con chim ruồi sẽ có bao nhiêu con non?
Tùy thuộc vào loài, môi trường sống và thời tiết, chim ruồi mái sẽ đẻ từ một đến ba lứa mỗi năm. Mỗi lứa thường có hai trứng, nở ra hai chú chim non (gọi là chicks).
Chim mẹ thường đẻ trứng cách nhau một ngày, nhưng chúng sẽ nở cùng một ngày. Chim mẹ có thể kiểm soát thời gian này vì nó sẽ không ấp trứng hoàn toàn cho đến khi đẻ đủ cả hai trứng.
Nếu bạn may mắn thấy chim ruồi xây tổ ở nơi có thể quan sát được, bạn có thể thoáng thấy cảnh nó đẻ trứng. Nó sẽ ngồi trong tổ, rung mình và ngọ nguậy sau mỗi vài giây cho đến khi trứng nằm an toàn trong tổ.
3. Mất bao lâu để trứng chim ruồi nở?
Sau khi chim mái đẻ cả hai trứng, sẽ mất từ 15 đến 18 ngày để chúng nở. Nếu thời tiết lạnh, có thể mất thêm vài ngày nữa.
Chim mẹ cần giữ trứng ở nhiệt độ ổn định khoảng 35.5 độ C (96 độ F), vì vậy trong quá trình ấp, nó chỉ rời tổ vài phút mỗi giờ để đi ăn.
Chim trống không giúp xây tổ, ấp trứng hay nuôi con. Sau khi giao phối, chim mái sẽ giữ khoảng cách với chim trống. Có khả năng nó coi chim trống là một mối đe dọa vì bộ lông rực rỡ của nó có thể thu hút những kẻ săn mồi.
4. Chim ruồi con nhỏ đến mức nào?
Câu trả lời ngắn gọn là: Rất nhỏ. Chim ruồi là loài chim nhỏ nhất thế giới.
Trứng của chúng chỉ to bằng hạt cà phê, trong khi tổ của loài chim ruồi cổ đỏ chỉ lớn bằng một nửa vỏ hạt óc chó.
Mặc dù kích thước và trọng lượng thay đổi tùy theo loài, chim non dài khoảng 2.5 cm và nặng khoảng 0.62 gram khi mới sinh. Hãy tưởng tượng một viên kẹo dẻo chỉ nặng bằng 1/3 đồng xu 10 cent của Mỹ, bạn sẽ hình dung được chúng nhỏ bé đến mức nào.
5. Chim ruồi con trông như thế nào?
Dễ hiểu tại sao nhiều người không biết mặt mũi chim ruồi con ra sao. Tổ của chúng quá nhỏ và được ngụy trang khéo léo đến mức rất khó tìm. Có thể có một tổ ngay giữa những khóm hoa hay bụi cây của bạn mà bạn không bao giờ hay biết.
Vẻ ngoài và khả năng tự lập của chim non phụ thuộc vào việc chúng thuộc nhóm chim "đời sớm" (precocial) hay "đời muộn" (altricial).
Các loài chim "đời sớm" như gà, vịt, cú, khi sinh ra đã có lông và có thể tự giữ ấm. Chúng có thể nhìn thấy và tự ăn chỉ sau vài ngày. Trong khi đó, chim ruồi thuộc nhóm "đời muộn" giống như hầu hết các loài chim hót khác.
Chim "đời muộn" sinh ra trong tình trạng không lông, mặc dù chim ruồi con có vài sợi vàng dọc theo lưng. Chỉ sau khoảng 10 ngày, chúng mới mọc ra những chiếc lông ống trông giống như lông nhím.
Chim ruồi con có làn da sẫm màu, mù lòa trong khoảng 9 ngày đầu cho đến khi mở mắt, và không thể tự điều chỉnh thân nhiệt hay tự ăn. Chúng cũng có mỏ ngắn, chẳng giống chút nào với chiếc mỏ dài nhọn của bố mẹ.
6. Chim ruồi con ăn gì?
Chim mẹ sẽ rời tổ để uống mật hoa và ăn các loại côn trùng thân mềm bao gồm muỗi, ruồi nhuế, nhện, sâu bướm, rệp, trứng côn trùng và ong nhỏ.
Chim ruồi, đặc biệt là chim non đang lớn, cần protein để khỏe mạnh, và côn trùng cung cấp lượng protein đó.
Khi chim mẹ quay lại tổ, chim non cảm nhận được luồng gió từ đôi cánh của mẹ và theo bản năng sẽ ngẩng đầu, há miệng. Chim mẹ đút mỏ vào miệng con và nôn ra hỗn hợp côn trùng và mật hoa đã tiêu hóa một phần.
Chim non cần ăn 20 phút một lần. Việc duy trì năng lượng cho cả mẹ lẫn con là một nỗ lực rất lớn. Đó là lý do tại sao việc treo bình thức ăn cho chim ruồi hoặc trồng các loại cây thu hút chúng sẽ giúp đàn chim khỏe mạnh hơn.
7. Bao lâu thì chim ruồi con biết bay?
Chim ruồi lớn lên rất nhanh. Khoảng ba tuần tuổi, chúng đã có đủ lông và có thể bay, dù lông đuôi vẫn còn ngắn. Đây là thời điểm chúng rời tổ và trở thành chim chuyền (fledglings).
Không hiếm khi bạn thấy một chú chim ruồi non ở trên mặt đất. Nếu bắt gặp, đừng vội cho rằng nó bị thương hay bị bỏ rơi. Chim mẹ vẫn tiếp tục chăm sóc con thêm khoảng một tuần sau khi chúng rời tổ để dạy chúng cách bắt côn trùng và tìm mật hoa.
Chỉ trong vòng một tháng, chim ruồi đã trở thành những cá thể trưởng thành hoàn toàn độc lập. Chúng sẽ bắt đầu có con non của riêng mình khi được một năm tuổi.
Nếu một con chim ruồi chọn khu vườn của bạn làm nhà, hãy tôn trọng và giữ khoảng cách. Chim đang nuôi con rất dễ bị tổn thương. Đừng làm phiền tổ chim và nếu bạn muốn chụp ảnh, hãy tuân thủ các nguyên tắc an toàn cho động vật hoang dã.